افسردگی چیست؟

افسردگی که “افسردگی بالینی” یا “اختلال افسردگی” نیز نامیده می شود. یک دوره غم و اندوه است که شامل از دست دادن علاقه به چیزهایی می شود که پیش از این باعث خوشحالی یا لذت می شدند. این احساسات معمولا به همراه یک سری علائم و نشانه های روانی و فیزیکی هستند. ممکن است بیش از دو هفته افسرده باشید، یا بیشتر اوقات احساس ناراحتی کنید و علاقه ، لذت خود را در فعالیت های معمول از دست داده باشید.

سقط جنین می‌تواند برای زنانی که خودخواسته تصمیم به پایان بارداری می‌گیرند، روندی اضطراب‌آور باشد. گاهی خود بارداری می‌تواند منشأ اضطراب باشد؛ به‌ویژه بارداری ناخواسته یا بارداری‌هایی که با مشکلات پزشکی همراه هستند. زنان پس از سقط جنین با واکنش‌ها و احساسات پیش‌بینی‌نشده‌ای روبه‌رو می‌شوند. در برخی فرهنگ‌ها و مذهب‌ها صحبت در این‌ باره دشوار است. برخی زن‌ها به‌دلیل باورهای مذهبی احساس گناه و اضطراب بیشتری را تجربه می‌کنند

افسردگی چیست؟
دامنه‌ی احساساتی که زنان پس از سقط جنین تجربه می‌کنند عبارت‌اند از:

  • اندوه و حس فقدان
  • حس گناه
  • حسرت و پشیمانی
  • اضطراب، کاهش توان کنارآمدن با شرایط
  • کاهش عزت نفس
  • رهایی، کاهش اضطراب

 

چه افکاری بیشتر ذهن مادر را درگیر می‏کند؟

آنچه بیشتر فکر مادر را درگیر می‏کند، این است که چرا نتوانستم جنینم را حفظ کنم؟ آیا من با سایر خانم‏ هایی که باردار می ‏شوند و زایمان می‏ کنند مشکل یا تفاوتی دارم؟ آیا تقصیر من بوده یا بیمار هستم؟ این مشکل زمانی بغرنج ‏تر می‏ شود که در آزمایش‏ها و بررسی‏ هایی که خانم انجام می‏ دهد یک اختلال کوچک هم دیده شود. در این صورت علاوه بر افسردگی، اضطراب دیگری مبنی بر داشتن یک مشکل پزشکی نیز به مادر تحمیل می‏ شود.

این فشارهای عصبی زمانی که سقط برای بار چندم تکرار می ‏شود، بسیار زیاد خواهد شد و سلامت روانی خانم را به شدت تهدید خواهد کرد. به‌خصوص اگر از سوی خانواده فشاری هم به او تحمیل شود. همچنین انتقاد از این موضوع از سوی همسر یا خانواده او که می‏ تواند مستقیم یا با طعنه و کنایه ‏آمیز باشد، مثل گفتن این جمله‌ها که «تو بچه نگه‏دار نیستی، چرا فلان کار را کردی که بچه بیفتد» یا «حتما عیبی داری که نمی ‏توانی بچه را نگه‌داری» و… می ‏تواند عامل اضطراب ‏آور دیگری برای خانم باشد.

افسردگی بعد از سقط

کارهایی که باید انجام داد

ما باید کاری کنیم که مادر سوگوار بهتر بتواند با موضوع روبه رو شود و درد و رنج کمتری تجربه کند و بتواند راحت تر به مرحله پذیرش دست یابد. یکی از کارهایی که معمولا اطرافیان فرد سوگوار انجام می دهند، این است که سعی می کنند هر وسیله، تصویر یا هر مقوله ای که فرد را به یاد عزیز از دست داده اش می اندازد، از دسترس و از برابر چشمان او دور می کنند. بیایید این کار را نکنیم! این کار حکم خدمت، لطف، مصلحت نگری و… هیچ مفهوم مثبتی از این قبیل را ندارد. این کار سنجیده نیست و تنها فرد را از درک و پذیرش واقعیت دور می کند و هر چه پذیرش، دیرتر اتفاق بیفتد، آمادگی فرد برای بازیابی روانی خودش به تعویق می افتد و نتیجه این که دوره رنج و عذابش طولانی تر می شود، در حالی که قرار ما این بود که به او کمک کنیم و همدلی مناسبی با شرایطش نشان دهیم. ”

درمان افسردگی پس از سقط جنین

پس از سقط جنین، افسردگی نه تنها طبیعی است که درمان پذیر است. زنانی که پس از سقط جنین طرف مدت چند هفته به حال خوب نمی رسند، باید از متخصص مشاوره یا روانشناس کمک بگیرند. بسته به علائم، افسردگی پس از سقط جنین به روان درمانی و دارودرمانی پاسخ می دهد. استفاده از دارو برای افسردگی شدید تجویز می شود.

افسردگی یک بیماری روانی قابل‌درمان است. ۳ گزینه‌ی درمانی برای افسردگی وجود دارد:

  • رفتار حمایت‌گر و پشتیبان؛
  • جلسه‌های درمانی گفت‌وگومحور؛
  • دارو.

رفتار حمایت‌گرانه‌ی پزشک در قالب توصیه‌ و نظارت بر درمان افسردگی خفیف مؤثر است. نشانه‌ها به‌تدریج برطرف می‌شوند و دیدار منظم با پزشک آن را تأیید می‌کند.

 

درمان افسردگی پس از سقط جنین

افسردگی ممکن است مسئله‌ای درازمدت باشد. رژیم غذایی مناسب و ورزش‌ کردن به کنار آمدن با افسردگی و بهبودی از آن کمک می‌کند. ورزش نه‌تنها روحیه‌بخش است بلکه مزیت‌های بسیاری برای سلامتی دارد. همچنین یکی از روش‌های خوب برای برقراری ارتباط با دیگران و رهایی از نگرانی، افسردگی و افکار اضطراب‌آور است. روش‌های دیگری مانند یوگا و مراقبه هم در کنار آمدن با افسردگی مؤثر هستند.

خانواده چه کاری می توانند برای چنین زنی انجام دهند؟

ارتباط و دریافت حمایت خانوادگی نیز در کاهش درد و رنج زن اهمیت دارد. برخی از زنان به باغبانی یا مشغول کردن خود به کاری در ارتباط با کودکان رو می آورند. او را تنها نگذارید و تلاش کنید او را به انجام فعالیت های مورد علاقه اش تشویق کنید (او را وادار به کاری نکنید).

معمولا اولین کاری که خانواده ها در فاصله بستری بودن زن در بیمارستان انجام می دهند، جمع کردن تمام عکس ها، وسایل و هر چیزی است که او را به یاد فرزندش می اندازد. شما با این کار به او لطف نمی کنید، بلکه به او نشان می دهید که باید غمش را پنهان کند. چنین کاری تنها زن را از پذیرش واقعیت دور می کند و هر چه پذیرش دیرتر رخ دهد، ریسک ابتلا به افسردگی و دیگر ناملایمات روانی بیشتر می شود. اجازه دهید در این مورد خودش تصمیم بگیرد. اجازه دهید به اتاق فرزندش برود و هر چقدر خواست گریه کند.

تفاوت سوگواری طبیعی با افسردگی پس از سقط جنین

هر چند پارامتر دقیقی در این مورد وجود ندارد، واضح است که پس از هر فقدانی دوره ای «مورد انتظار» از سوگواری طبیعی وجود دارد. این سوگواری مسلما شامل افسردگی نیز می شود. با این حال، اگر احساس افسردگی پس از سقط جنین بیش از چند هفته ادامه یابد و با عملکرد زن در خانه و محل کار تداخل ایجاد کند (اختلال در خواب، تغییر در اشتها، تداوم حس تحریک پذیری و خشم، احساس بدبختی، احساس گناه، کاهش میل جنسی، اضطراب و ترس)، به دریافت کمک تخصصی نیاز است.